Gaatjes

Wat zijn gaatjes?

Als u “gaatjes” hebt, is er sprake van tandbederf (cariës). Tandbederf wordt sterk beïnvloed door uw manier van leven: wat u eet, hoe goed u uw gebit verzorgt en of er fluoride aanwezig is in onze voeding en tandpasta. Erfelijkheid heeft ook invloed op de vatbaarheid van uw tanden voor tandbederf.

Hoewel gaatjes vaker voorkomen bij kinderen, lopen ook volwassenen risico’s. Enkele vormen van tandbederf zijn:

  • Aantasting van het glazuur: deze vorm van cariës komt zowel bij kinderen als bij volwassenen het meeste voor, doorgaans op de kauwvlakken of tussen de tanden.
  • Aantasting van de tandwortel: met het ouder worden kan het tandvlees zich terug gaan trekken, waardoor een deel van de tandwortel bloot komt te liggen. Omdat de tandwortel niet door een laag glazuur wordt beschermd, treedt tandbederf hier versneld op.
  • Terugkerend tandbederf: dit speelt zich af rond bestaande vullingen en kronen. Op deze plaatsen vormt zich vaak tandplak, die uiteindelijk tot cariës kan leiden. Volwassenen lopen meer risico op tandbederf als ze last hebben van een droge mond (tekort aan speeksel). Een droge mond kan worden veroorzaakt door ziekte, medicijngebruik, bestraling of chemotherapie en kan, afhankelijk van de oorzaak, tijdelijk of blijvend zijn.


Cariës is een ernstige aandoening. Als een gaatje niet tijdig behandeld wordt, kan de tand verloren gaan en kunnen de gevoelige zenuwen in de tand afsterven. Dit kan leiden tot een abces: een ontsteking van de wortelpunt. Een abces kan alleen worden bestreden via een wortelkanaalbehandeling, een chirurgische ingreep of het trekken van de tand of kies.

Hoe weet ik of ik gaatjes heb?

Alleen kunnen we kan zeker weten of u gaatjes hebt. Dit komt doordat gaatjes onder het oppervlak van de tand gevormd worden, waar u ze niet kunt zien. Wanneer u producten eet met koolhydraten (suikers en zetmeel), dienen deze koolhydraten als voeding voor de bacteriën in de plak. Hierbij ontstaan zuren, die het glazuur aanvreten. Na verloop van tijd verdwijnt een deel van het glazuur onder het oppervlak, terwijl het oppervlak zelf intact blijft. Als er voldoende van het interne glazuur is verdwenen, bezwijkt ook het glazuuroppervlak, waardoor er een gaatje ontstaat.

Gaatjes worden meestal gevormd in de kuiltjes op de kauwvlakken van de kiezen, tussen de tanden en langs de tandvleesgrens. Ongeacht waar de gaatjes zich voordoen, kunt u ze het beste in een vroeg stadium laten opsporen en behandelen door regelmatig een bezoek aan de tandarts te brengen.

Hoe kan ik tandbederf voorkomen?

  • Poets minstens twee keer per dag en flos dagelijks om tandplak tussen de tanden en onder de tandvleesgrens te verwijderen.
  • Ga regelmatig naar de tandarts voor controle. Een goede verzorging voorkomt dat er problemen ontstaan en dat kleine problemen uitgroeien tot grote.
  • Kies voor een uitgebalanceerde voeding en beperk de hoeveelheid producten met suikers en zetmeel. Als u toch dergelijke producten eet, probeer ze dan bij de maaltijd te eten en niet tussendoor, zodat uw gebit minder vaak wordt blootgesteld aan een zuuraanval.
  • Gebruik tandpasta en andere gebitsverzorgingsproducten met fluoride.